Nasıl görünür
Travmatik Yaşantılar
Bireyin fiziksel veya ruhsal bütünlüğünü tehdit eden zorlayıcı bir olayın ardından gelişen; olayı istemsizce yeniden yaşama (flashback/kabuslar), anılardan kaçınma ve sürekli uyarılmışlık (tetikte olma) durumu.
Çocukluk Çağı Olumsuz Deneyimleri
Erken gelişim döneminde maruz kalınan ihmal, istismar veya kronik stresörlerin; bireyin yetişkinlikteki ilişkisel şemalarını, benlik algısını ve savunma mekanizmalarını yapısal olarak örselemesi.
İlişkisel Travmalar & Bağlanma Travmaları
Bağlanma figürleri veya güven duyulan partnerlerle yaşanan ani kırılmalar, ihanetler ya da reddedilmeler sonucu ortaya çıkan, bireyin temel güven duygusunu zedeleyen derin psikolojik yaralar.
Yas Süreçleri
Önemli bir kaybın ardından deneyimlenen; inkâr, öfke, pazarlık, depresyon ve kabullenme evreleri arasında dalgalanmalar gösteren doğal ama yoğun duygusal süreç.
Ayrılık Sonrası Uyum Güçlükleri
Önemli bir yakın ilişkinin veya evliliğin sona ermesinin ardından, bireyin yeni yaşam düzenine adaptasyonunda ve işlevselliğini yeniden kazanmasında yaşadığı geçici zorlanma dönemi.
Kayıp ve Kriz Dönemleri
Beklenmedik ani kayıplar, sosyoekonomik değişimler veya yaşam krizlerinin yarattığı akut sarsıntı karşısında bireyin mevcut baş etme (coping) mekanizmalarının yetersiz kalması süreci.
Terapide nasıl çalışıyoruz
Travmayla çalışırken ilk önce güvenlik ve istikrar gelir: seans hızını danışan belirler, hiçbir anı hazır olunmadan açılmaz. Şema Terapi, özellikle çocukluk çağı olumsuz deneyimleri ve ilişkisel travmalarda, o dönemde oluşmuş "güvende değilim", "terk edileceğim" gibi şemaları ve onların bugünkü ilişkilere yansımalarını ele almak için kullanılır.
Yas süreçlerinde amaç acıyı "geçirmek" değil, kaybı hayatın içine yerleştirebilmektir; burada Şefkat Odaklı Terapi'nin kendine anlayışla yaklaşma pratikleri önemli yer tutar. Kaçınma, tetikte olma ve istemsiz hatırlamalar için Bilişsel ve Davranışçı Terapi'nin araçlarından yararlanılır; gerektiğinde psikiyatristle iş birliği yapılır.
Hangi yaklaşımın kullanılacağı size ve getirdiğiniz zorluğa göre birlikte şekillenir. Yaklaşımların kısa açıklamaları için: Terapi yaklaşımları.
Ne zaman destek almalı
- Olayın üzerinden aylar geçmesine rağmen istemsiz hatırlamalar, kâbuslar ya da yoğun tetikte olma hali sürüyorsa.
- Kaybın ardından günlük işlevler uzun süredir geri gelmiyorsa.
- Geçmişte yaşananların bugünkü ilişkilerinizi, güven duygunuzu ya da kendinize bakışınızı belirlediğini fark ediyorsanız.
Sık sorulanlar
Travmayı anlatmak zorunda mıyım?
Hayır. Terapi, ayrıntıları anlatmak zorunda olduğunuz bir yer değildir. Neyi, ne zaman ve ne kadar paylaşacağınıza siz karar verirsiniz; ilk aşamada çoğunlukla güvenlik ve baş etme kaynakları üzerine çalışılır.
Yas için terapiye gitmek normal mi?
Yas doğal bir süreçtir ve çoğu zaman terapi gerektirmez. Ancak süreç tıkanmış, günlük hayatı uzun süredir kilitlemiş ya da yalnız taşınamaz hale gelmişse destek almak yerinde ve yaygındır.