Yazılar

Ebeveynleşmiş çocuk olmak: erkenden yüklenmiş sorumluluklar

Öykü Zeynep Aydın·

Ebeveynlerinin sık sık dertleştiği, sırlarını anlattığı, "en yakın arkadaş"' ilan ettiği çocuklar vardır.

Anne babası evdeki sorunlarla ilgilenmediği için, problemlerine çözüm bulmadığı için kendi başının çaresine bakmak zorunda kalmış çocuklar.

Alkol ve/veya uyuşturucu bağımlısı ya da kronik/fiziksel bir hastalığa sahip bir anne/babaya sahip olduğu için (varsa) kardeşlerinin bakımını üstlenmiş, evdeki çatışmaları çözmeyi kendisine görev edinmiş çocuklar.

Bu çocuklar aynı zamanda "Yaşıtlarına göre ne kadar da olgun bir çocuk." cümlesini etraflarından sık sık duyarlar.

Bu çocukların literatürde bir adı var.

"Ebeveynleşmiş çocuk"

Oldukça erken yaşlarda özellikle evle ilgili sorumlulukları üzerine almak zorunda hisseden çocuklar, anne babalarına, (varsa) kardeşlerine duygusal/fiziksel destek sağlarlar. Ancak farkında dahi olmadan bu ağır yükün altında yıpranma durumuyla da karşı karşıya kalırlar.

Bu kendi omuzlarına aşırı yüklenme hali, aynı zamanda kalıplaşıp çocuğun yetişkin yaşlarına da sirayet edebilmektedir. Bu kişiler, büyüdüklerinde de ilişkilerinde hep aşırı fedakar bir rol üstlenebilir, sınır koymakta, hayır demekte zorlanabilir, birilerinin istediği şeyleri yapamadıklarında bununla ilgili suçluluk hissedebilir ya da kendini bencil olarak etiketleyebilir, başkalarının görevlerini de sorgusuz sualsiz üzerlerine alabilirler.

Kişinin bu davranış örüntülerini fark etmesi çok önemlidir. Aksi halde taşımaya muktedir olmadığı bunca yükü uzun zaman taşımak kişide öfke, hayal kırıklığı, pişmanlık gibi yoğun ve yıkıcı davranışlara dönüşebilir. Aynı zamanda diğer insanlarla kurduğu ilişkilerde de kendisi hep aynı fedakarlık döngüsünde bulabilir.

Not: İnsan davranışı, matematiksel bir hesap değildir. Dolayısıyla hiçbir şey için "Çocukluğunda şu olduysa kesin şöyle bir sonuç ortaya çıkar." ifadesini kullanamayız. Ancak, uzun süreli olarak bazı negatif etkilere maruz kalmış olmak, bizlerde yaşamımızı domine eden bazı olumsuz sonuçların ortaya çıkma riskini de arttırmaktadır. İyileşme ancak, bunların farkına vardıktan sonra başlayabilir.

Bu konuda birlikte çalışabiliriz

Travma, Yas ve Zorlu Yaşam Olayları

Bu yazıda anlatılanları kendi hayatınızda tanıyorsanız, ilgili çalışma alanı sayfasında terapide nasıl çalışıldığını ve ne zaman destek almanın yerinde olduğunu okuyabilirsiniz.

Çalışma alanı sayfası
Randevu ve sorular

Kozyatağı, Kadıköy'de yüz yüze ya da online. Bir mesaj yeterli.

Ya da arayın: +90 545 405 53 67 · Hafta içi 10:00–19:00

Diğer yazılar

Okumaya devam edin