Nasıl görünür
Aşırı Endişe
Günlük olaylar veya olası senaryolar karşısında ortaya çıkan; kontrol edilmesi güç, duruma göre orantısız ve bireyin işlevselliğini ketleyen kronik kuruntu hali.
Yaygın Kaygı
Belirli bir nesne veya duruma bağlı olmaksızın gelişen, kişinin kendisini sürekli "tetikte", gergin ve kötü bir şey olacakmış gibi hissettiği genel uyarılmışlık durumu.
Panik Atak
Aniden ortaya çıkan, dakikalar içinde zirveye ulaşan; yoğun korku veya rahatsızlık hissine eşlik eden kalp çarpıntısı, nefes darlığı, göğüs sıkışması ve kontrolü kaybetme/ölüm korkusu gibi akut fiziksel-psikolojik semptomlar bütünü.
Sosyal Kaygı
Bireyin başkaları tarafından olumsuz değerlendirilme, eleştirilme, yargılanma ya da rezil olma korkusu nedeniyle sosyal ortamlardan veya performans gerektiren durumlardan kaçınması.
Sağlık Anksiyetesi (Hipokondriyazis)
Olağan bedensel duyumları veya hafif belirtileri ciddi bir fiziksel hastalığın işareti olarak yanlış yorumlama ve buna bağlı olarak gelişen yoğun, süreğen sağlık endişesi.
Gelecek Kaygısı
Henüz gerçekleşmemiş olası olumsuz durumlara dair felaketleştirme (katastrofize etme) eğilimiyle sürekli olarak zihinde en kötü senaryoları kurma ve kronik bir belirsizlik intoleransı yaşama hali.
Terapide nasıl çalışıyoruz
Kaygıyla çalışırken Bilişsel ve Davranışçı Terapi'nin yapılandırılmış araçları ilk basamaktır: kaygının hangi durumlarda tetiklendiğini, bedende nasıl hissedildiğini ve hangi kaçınmaların onu sürdürdüğünü birlikte haritalarız. Panik atakta bedensel belirtilerin yanlış yorumlanması, sosyal kaygıda ise değerlendirilme korkusu üzerine çalışırız.
Endişe döngüsünün kendisi, yani "endişelenmeden duramama" hali baskınsa Metakognitif Terapi'den yararlanırız; burada düşüncelerin içeriğinden çok onlarla kurulan ilişki değişir. Kaygının kökeninde erken dönemden gelen güvensizlik ya da "başıma kötü bir şey gelecek" şeması varsa Şema Terapi süreci derinleştirir.
Hangi yaklaşımın kullanılacağı size ve getirdiğiniz zorluğa göre birlikte şekillenir. Yaklaşımların kısa açıklamaları için: Terapi yaklaşımları.
Ne zaman destek almalı
- Endişe çoğu gün var ve kontrol edilemiyor gibi hissediliyorsa.
- Panik atak korkusuyla yerlerden, durumlardan ya da yolculuklardan kaçınmaya başladıysanız.
- Kaygı uykuyu, işi ya da ilişkileri belirgin biçimde etkiliyorsa.
Sık sorulanlar
Panik atak tehlikeli mi?
Panik atak son derece korkutucu hissettirir ancak kendi başına hayati bir tehlike oluşturmaz. Yine de çarpıntı, nefes darlığı gibi belirtiler için bir kez tıbbi değerlendirme yaptırmak yerindedir; tıbbi bir neden dışlandıktan sonra terapi bu belirtilerle kurulan ilişkiyi değiştirmeye odaklanır.
Online terapi kaygı için uygun mu?
Evet. Kaygı ve panik üzerine yapılan çalışma online ortamda da aynı çerçeveyle yürütülür. Sosyal kaygıda ilk adımı evden atmak bazı danışanlar için kolaylaştırıcı olabilir.