Her insanın zihnine günde 10.000 kadar düşünce gelir. Bu düşüncelerin yaklaşık yarısı istemli, yarısı ise istemsizdir. İstemli düşünceye örnek: İşten çıktıktan sonra eve giderken almanız gerekenleri düşünmek. İstemsiz düşünceye örnek: Zihne aniden gelen olumlu, olumsuz ya da nötr düşünceler.
Bu şu demektir: Herkes (sağlıklı bir zihin işleyişine sahip insanlar dahil) istenmeyen, olumsuz içerikli, rahatsız edici düşüncelere sahip olabilir. Birini yaralama, zarar vermeye yönelik düşünceler, çirkin şeyler söyleme, ölüm dileme ya da lanet okumaya yönelik düşünceler, cinsel içerikli, dini içerikli alışılmışın dışındaki düşünceler...
Eğer bu düşüncelerin herkesin zihninde oluşabilme potansiyeli varsa, bunların kişide OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk) oluşturma riski ne zaman artmaya başlamaktadır?
Normal istenmeyen düşünce ile OKB arasındaki en önemli fark, kişinin bu düşüncelerle ilgili sahip olduğu yorumlar, yani bu düşüncelere olan yaklaşımıdır.
Normal istenmeyen düşünce
- Düşünceye direnmez.
- Düşünceyi gereğinden fazla önemsemez.
- Düşüncesini (zihnini) sık sık kontrol etmez.
- Düşüncesiyle ilgili daha az suçluluk hisseder.
- Düşüncenin geçici olduğunu, illa bir anlama sahip olması gerekmediğini bilir.
OKB
- Düşünceye direnir ve ortadan kaldırmaya çalışır.
- Düşünceyi çok önemser ve büyük anlamlar çıkarır. Çıkardığı anlamlara inanır.
- Düşüncesini (zihnini) sık sık kontrol eder ve bunlarla ilgili yoğun bir sorumluluk hisseder.
- Düşüncesiyle kimliğini bütünleştirir (böyle düşünüyorsam kötü biriyim), bu yüzden de suçluluk hisseder.
- Düşünceyi bir tehdit olarak algılar ve üzerinde kontrol kurmaya çalışır.
OKB, kişide çoğu zaman tek başına bulunmaz. Takıntılı düşünceler kişinin hayatını fazlaca domine ettiğinde bu durum ne yazık ki depresyona da ciddi bir zemin hazırlamaktadır. OKB ile tek başınıza mücadele etmeye çalışmak yerine psikolojik desteğe başvurmak çok daha iyi bir seçenektir. Özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi ve Metakognitif Terapi'nin OKB tedavisinde etkili olduğu pek çok bilimsel çalışmayla kanıtlanmıştır.