Biliyoruz ki depresyon pek çok farklı sebeple baş gösterebilir.
Bazen kişinin genetik yatkınlığı, bazen devamlı seyreden olumsuz çevresel faktörler, bazen kayıp ya da ayrılık hikayeleri, bazense iş yerinde sistematik olarak uygulanan mobbing...
Sebepleri elbette daha da çoğaltabiliriz. Ancak bu paylaşımda "Neden depresyona gireriz?" sorusundan çok "Depresyonda olma halini besleyen şeyler ne?" sorusuna değinmek istedim. Depresyonu ortaya çıkaran faktörlerin çoğunu değiştiremesek de, depresyonu şiddetlendiren davranışlarımızı fark edip bunları değiştirmek mümkün!
Sağlıklı davranışların azalması
Depresyon bizi daha pasif, daha yorgun, daha motivasyonsuz hale getirebilir. Bunun yanında, bize bedensel ya da mental olarak iyi gelen aktiviteleri azaltmak ya da tamamen bırakmak depresyon halinin güçlenmesine sebep olabilir.
Kısır döngüyü kırmak için harekete geçmemek
Depresyonun kısır döngüsü, kişinin bu döngüyü kırmak için özel bir çaba harcamasını gerektirir. Depresyondayken kişi yavaşlar, önceleri yaparken yorulmadığı, zorlanmadığı şeyler artık ona zor gelmeye başlar. Çabuk sıkılır, çabuk yorulur. Bu yorgunluğun geçmeyeceğine inanırsa bu inanç onu daha da yavaşlatır ve içe kapatır. Daha çok yavaşladığı ve içe kapandığı için de daha depresif hissetmeye başlar. Dolayısıyla bu kısır döngüyü kırmak için, küçük adımlarla da olsa belirli bir çabayla harekete geçmek gerekecektir.
Kendini gerçekleştiren kehanet
Belirli bir düşünceye gerçekmiş gibi inanırsak, yalnızca onu destekleyen kanıtlar arar ve her yeni kanıtla birlikte düşüncemizin gerçekliğine daha çok inanmaya başlarız. Bu inanç öyle kuvvetlidir ki, duygularımızı ve davranışlarımızı yönetmeye başlar. Depresyonda bu durumu pek çok farklı öyküde görmek mümkündür. Örneğin, bir kişi eğer başkalarından zarar göreceğine eminse, insanlara oldukça şüpheci davranmaya, onları sorgulamaya başlayabilir. İnsanlara bu davranışları sergilediği için bu durum insanların gerçekten ondan uzaklaşmasıyla sonuçlanabilir. Bu olayın sonunda kişi, olayı başka açılardan görmeksizin, sadece baştaki düşüncesinin doğruluğuna emin olur. İnsanlar ondan uzaklaşarak ona zarar vermişler, onu mutsuz etmişlerdir.
Çok büyük beklentiler, hedefler
Özellikle depresyon sürecindeyken kişinin kendine gerçekleştirmek için çok büyük hedefler koyması, muhtemelen hedef davranışı bir türlü başlatamamasıyla, yani ertelemeyle sonuçlanacaktır. Erteledikçe de verimsizlik, değersizlik, işe yaramazlık düşünceleri baş göstermeye başlayabilir. Yapılacak işleri, koyulan hedefleri basamaklara ayırmamak, hemen bir çırpıda yapmayı beklemek, bu beklenti karşılanmadığında umutsuzluk duygularını da tetikleyerek depresyonun şiddetini arttırabilir.