Kişisel olarak insan ilişkilerini oldukça karmaşık buluyorum.
Düşünsenize, en basitinden 2 apayrı insan, bambaşka hayatlar yaşadıktan sonra yaşamlarının bir noktasında tanışıyorlar, aşık oluyorlar, birlikte olmaya karar veriyorlar. Peki bir araya geldikten sonra, tanışmadan önceki benliklerini sıfırlayarak mi ilişkiye başlıyorlar? Elbette hayır. Geçmiş yaşantıları, travmaları, zayıf yanları, güçlü yanları, bakış açıları, kısacası o kişiye dair ne varsa hepsi ilişkide bir şekilde kendini var etmeye devam ediyor.
Dolayısıyla araştırmacılar için "Mutlu ilişki" meselesi oldukça merak uyandıran bir konu haline geliyor. Ne oluyor da bazı çiftler birlikteliklerini ya da evliliklerini mutluluk içinde sürdürürken, bazıları kendini devamlı mutsuzluğun, kavganın ya da ayrılığın içinde buluyor? Elbette bu sorunun tek bir cevabı yok. Yazının başında söylediğim gibi, insan ilişkileri oldukça karmaşık. Ancak 40 yılı aşkın süredir çiftlerle çalışan Dr. John Gottman bu sorunun cevabını en azından bir yerinden yakalayabileceğimiz bir çalışma yapmış. 10 yıl boyunca kendi laboratuvarına davet ettiği çiftleri, birbirleriyle kurdukları iletişimi ve tartışma sırasındaki tavırlarını gözlemlemiş ve veri toplamış. Ve ekibiyle birlikte şöyle bir sonuca ulaşmış:
Sağlıklı ve mutlu bir ilişki içerisindeki çiftler, birlikteliklerinde her 5 pozitife karşılık 1 negatif deneyim yaşıyor. Mutsuz çiftlerde ise bu oran 1:1'e yakın. Yani 1 tane olumlu deneyim yaşıyorlarsa hemen ardından 1 olumsuz deneyim geliyor. Buradaki sınır oran ise 3:1. Yani çiftler 3 olumlu deneyimden daha az olumlu deneyime sahiplerse artık mutsuz olmaya çok daha yakın oluyorlar.
Kısacası, ilişkilerde neşe ağır basmak zorunda. İltifatın, takdirin, spontan dokunuşların sayısı azaldıkça; göz devirmelerin, küçümsemelerin, bel altı vurmaların sayısı arttıkça ne yazık ki ilişki de neşesini kaybediyor.
Gottman Enstitüsü: "Mutlu ve mutsuz çiftler arasındaki fark, çatışma sırasında olumlu ve olumsuz etkileşimler arasındaki dengedir. Aşkı kalıcı kılan çok özel bir oran var. Bu sihirli oran 5'e 1'dir. Bu, tartışma sırasındaki her bir olumsuz etkileşim için, istikrarlı ve mutlu bir evliliğin en az beş olumlu etkileşime sahip olması gerektiği anlamına gelir. Bu oran 1'e 1 olmaya başladığında ayrılık da yaklaşmış demektir."
Mutlu eşlerin yaşantılarında, küçük ama sık olumlu anların yeri oldukça fazladır. Küçük, olumlu yaşantılara örnek olarak şunlar verilebilir:
- Gün içinde partnerini sevdiğini, onu düşündüğünü belli eden mesajlar atmak
- Partnerdeki olumlu bir değişimi (fiziksel, mental, duygusal...) fark etmek ve bununla ilgili yorum yapmak
- Partnerin yaptığı yemeğin ne kadar lezzetli olduğunu söylemek
- Partnerin herhangi bir konudaki eforunu görmek ve takdir etmek